Description

ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਵਲ ਦਾ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪਰੰਪਰਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਅਗਾਂਹ ਨਹੀਂ ਤੁਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੁਆਰਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਾਕੇ ਛਾਪੇ ਨਾਵਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਲਈ ਗਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬਾਕੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਨਾਵਲ ਬਹੁਤ ਅੱਗੇ ਨਿੱਕਲ ਗਿਆ। ਆਹ ਗੁਲ ਚੌਹਾਨ ਦਾ ਨਾਵਲ ‘ਤੋਤਾ ਗਲੀ’ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲ਼ੀ ਹੈ। ਨਾਵਲਕਾਰ ਕੋਲ਼ ਬ੍ਰਿਤਾਂਤਕਾਰੀ ਦੀਆਂ ਦਿਲਚਸਪ ਜੁਗਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ਼ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੀ ਖਾਸ ਨਾਵਲੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਬਰਕਤਾਂ ਹੰਢਾਉਂਦੀ, ਕਿਰਸਾਨੀ ਤੋਂ ਮਿਡਲ ਕਲਾਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲੀ ਜਮਾਤ ਦੇ ਦਿਲਚਸਪ ਪਾਤਰ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਜੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਦੇ ਜੋ ਧਰਤੀ ਬੀਜਦੇ-ਵਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹੀ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਖਰੀਦਣ-ਵੇਚਣ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੀ ਵਾਪਰਦਾ ਹੈ?…ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬੰਦੇ ਦੀ ਬੰਦਿਆਈ…? ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਪੜ੍ਹੋ ਇਹ ਨਾਵਲ…

::

ਹਰਵਿੰਦਰ ਭੰਡਾਲ